Giderek küçülen cihazlar artık günümüz bilgisayarlarının yerini almaya başladı. İlk bilgisayarın ortalama bir oda büyüklüğünde olduğunu düşündüğümüzde gelişimin bu yönde olması şaşırtıcı değildir. Mobil cihazların bu denli yaygınlaşması ise hem Web tabanlı çalışan hem de bu tip cihazlar üzerinde çalışabilen mobil uygulamaların önemini artırmıştır.

Giriş

Merhaba sevgili BilişimDergi okurları. Sizlerle daha önce Ağustos ayındaki sayımızda beraber olmuştuk. Bundan sonraki sayılarda da umarım beraber oluruz. Yazılarımın ne bir makale kadar didaktik ne de gazetelerin hafta sonu eklerindeki gibi günlük olmasını istemediğimden dolayı arasında bir yerde, orta karar olması için elimden geleni yapmaya çalışacağım.

Daha önceki yazımda teknolojinin bugün geldiği nokta ve sonrasında olabilecekler konusunda bir yaklaşım sunmuştum. Bundan sonraki yazıların genel konusu da yine dijital dünyanın bilmediğimiz ya da sıra dışı gelen ilginç ayrıntıları üzerine olacak. Bunlar içerisinde günümüz teknolojisinin sınırlarındaki gelişmeler de olacak 1800’lü yıllarda yaşanan ilginç gelişmeler de. Yani biraz 1 ve 0’ın gizemine odaklanacağız. Neler getirdiğine, yan etkilerine, sorunlarına ve çözümlerine değineceğiz.  Yani ekranda yazılarımı okurken arka planda hayali bir 1, 0 zincirinin Matrixvari bir şekilde yukarıdan aşağıya doğru indiğini düşündürmeye çalışacağım. Hayatın her noktasında bugün var olan teknoloji büyüsünün gerçeğini yansıtmaya çalışacağım. Umarım yazılarımı okurken güzel vakit geçirirsiniz. E haydi ne bekliyoruz? Başlayalım o zaman.

Mobil Dünya

İletişim teknolojileri son 20 yılda o kadar hızlı gelişme gösterdi ki 90’larda geleceğin teknolojisi gözüyle bakılan yenilikler günümüzde olağan karşılanmaya başlandı. O dönemin filmlerinde saat ile görüntülü konuşma fikri, çok uzun zaman sonra karşılaşabileceğimiz bir bilim kurgu olarak düşünülmekteyken şu anda hayatımızın ortasında yer alıyor. Teknolojinin bu kadar hızlı değişmesi teknoloji geliştiriciler için de takip etmesi zor bir süreç haline geliyor. 90’lı yıllarda daha Windows bebeklik dönemlerini yaşarken, masaüstü uygulamaları önemli iken İnternetin dünyada hızla yayılmasıyla beraber Web uygulamaları ve teknolojileri önem kazanmaya başladı. 2000’li yıllardan sonra ise hem internetin yaygınlaşması hem de mobil sistemlerin gelişmesi ve cihazların küçülmesi ile masaüstü sistemler taşınabilir internet bağlantısı olan sistemlere dönüşmeye başladı. Masaüstü uygulamalar ise yerini mobil uygulamalara bıraktı.

Mobil cihazlar dediğimizde akla ilk cep telefonları geliyor. İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler sayesinde cep telefonlarının kullandığı alt yapılar da gelişme göstererek bugün kablolu bağlantı teknolojilerinin hızlarına erişmiş bulunmaktadır. Ülkemizde kullanılmaya başlanan 3G ve Japonya’da hali hazırda kullanılan 4G teknolojileri ile masaüstü hayatı artık mobil hayata dönüşmeye başlamıştır.

Kısacası 80 ve 90’ların bilgisayar ve internet teknolojilerinin daha gelişmiş halleriyle mobil olarak elimizdeki küçük cihazlara dönüştüklerini söyleyebiliriz. Bizim asıl konumuz ise bu cihazlar üzerinde uygulamaların nasıl geliştirildikleridir.

Mobil Platformlar      

Bir uygulamanın bir cihaz üzerinde çalışabilmesi için öncelikle donanım ile yazılım arasında köprü kuracak olan işletim sistemlerinin olması gerektiğini hepimiz biliyoruz. İşletim sistemi üzerinde ise uygulama ile asıl iletişimde olan platformların bulunması gerekmektedir. Çok değişik platformlar olmakla beraber biz .NET Framework platformunu ve Windows Mobile işletim sistemini ele alacağız.

Mobil aygıtlar için yazılmış olan uygulamaların çalışma yapıları masaüstü uygulamalardan çok da farklı değil. Benzer şekilde OS üzerine kurulu bir framework var. CLR diline dönüştürülen uygulama kodları ile iletişim sistemi arasındaki bağ .NET Framework Compact ile sağlanıyor.

Mobil uygulamalar arasında Java uygulamaları önemli bir yer tutsa da Microsoft mobil dünyadaki gelişimi de takip ederek bu platformlarda uygulama geliştirmek için MS Visual Studio ortamında kullanışlı araçlar sunmuştur. Biz de örnek bir mobil uygulama ile bu dünyanın kapılarını aralamaya çalışacağız.

Klasik Hello World Uygulaması

Artık bir klasik haline gelen ve farklı programlama dillerinde farklı platformlarda öğrenme aşamasında yapılanları ispatlar nitelikte, çıktı olarak “hello world” yazdırma geleneğini biz de sürdürelim ve mobil cihazımızın ekranına “hello world” yazısı yazdıralım dedik.

Eğer Visual Studio ortamına uzak değilsek  (öyle var sayıyoruz) yeni bir proje açma proje isimlendirme gibi kısımları es geçerek arayüz geliştirme ekranına gelmek istiyorum. (Tabii buraya gelmeden önce mobil uygulama geliştirmek istiyorsak SmartDevice Project olarak seçmemiz ve Device Application seçmemiz gerekmekte.)

Proje başlatma işlemlerinden sonra Visual Studio otomatik olarak ekrana tasarım aşamasında bir mobil cihaz getirecektir. Klasik Windows uygulaması geliştirenler veya Visual Studio’ya uzak olmayanlar sol taraftaki araç çubuğunu hemen fark edeceklerdir. Bu araç çubuklarından işimize yarayanları, sürükleyerek mobil cihaz ekranına taşıyabiliriz. İstediğimize çift tıklayarak bir olay ataması yapabiliriz. Biz de ekrana bir metin kutusu içinde “hello world” yazdıran uygulama geliştirmek istediğimizden aşağıdaki tasarımı yapmayı uygun buldum. Bunun için çok uğraşmanıza gerek yok. İki üç fare hareketi ile hallediyorsunuz. Tüm işi Microsoft yapmış zaten.

Yandaki resimde görüldüğü gibi tasarımımızı gerçekleştirdikten sonra butona bir olay ekleyerek (tıklama olayı) metin kutusunda “hello world” yazdırmak istiyoruz. Sıradan masaüstü uygulama geliştirirken ne yaptıysak aynısını yapıyoruz. Butona çift tıklıyoruz ve C# kodlarının olduğu editör sayfası karşımızda. Bu arada dil olarak C# kullanmanın akıllıca bir seçim olmaktan çok benim kişisel tercihim olduğunu belirtmek istiyorum. "Java’nın büyüsü ve C’nin kokusu var üzerinde" diyerek konuyu bağladıktan sonra C# kodu olarak metin kutusunun “Text” özelliğine istediğimiz “hello world” string değerini atayan kodu yazmamız yeterli olacak.

        private void button1_Click(object sender, EventArgs e)

        {

            textBox1.Text = "Merhaba Dünya!";

        }

Şimdi uygulamamızı çalıştıralım. Çalıştırma butonuna tıkladığımızda sizden bir emülatör seçmenizi isteyen ekran gelecektir. İstediğiniz emülatörü seçerek uygulamanızı çalıştırabilirsiniz. Emülatörün yüklenmesi ve onun kodu çalıştırması işlemi yoğun bir işlem olduğu için kodu çabuk derlemediğini düşünebilirsiniz. Fakat sürenin uzun olması kodun derlenmesinin uzun olmasından değil emülatörden kaynaklanmaktadır. Cihazı simule etmek kolay olmasa gerek. Nihayetinde işlem tamamlandığında aşağıdaki ekranı görüyoruz.

Dikkat edilecek olursa mobil cihaz ekranı başka bir ekranın içerisinde gelmiştir. Bu ekran emulatör ekranıdır. Dizayn sekmesinde tasarladığımız uygulama ekranı, emulatör üzerinde çalışmıştır. Butona basarak sonucu görebiliriz.

Böylelikle üzerinde Windows Mobile OS bulunan ve .Net Framework Compact yüklü olan bir mobil cihazda çalışabilecek uygulamaların nasıl yapılabileceği konusunda ufak bir fikir edinmiş olduk. Buton sınıfları, onların ekran görüntülerini mobil cihaz üzerinde görüntülenebilmesi için gereken tüm ara işleri Microsoft bizim için yapmış oldu. Tabii biz de onun için bir şey yaptık ve sunmuş olduğu araçları kullandık.

Bu ayki yazımda mobil uygulama dünyasının kapılarını aralamaya çalıştık. Basit bir uygulama gerçekleştirerek mobil uygulama geliştirme konusunda küçük bir adım attık. İlerleyen sayılarda da yine mobil yazılımlar ile ilgili çeşitli konulara değinmeye çalışacağım. Uzak merkezlere erişim ve onlardan veri transferleri gibi iletişim protokollerini de içine alan yazılar yazmaya çalışacağım. Bu konuda dergimizin güzel bir kaynak olmasını sağlama yolunda elimden gelen çabayı göstereceğimden emin olabilirsiniz.

Esenlikler...