Elektronik posta, bilgisayar ağlarında kullanıcıların birbirleriyle
yazılı olarak haberleşmelerini sağlayan bir yoldur.
E-posta, kişilerin bir yerden
diğerine, hızlı ve güvenli bir şekilde, elektronik ortamda mektup gönderme ve
haberleşme isteği amacıyla kullanılan servislere verilen genel addır.
Elektronik postayı Ray Tomlinson adında MIT mezunu bir mühendis buldu.
“E-posta’nın babası” olarak tanımlanan Amerikalı mühendis Ray Tomlinson, ilk
e-postayı 1971 yılında Cambridge’de gönderdi. İlk mesajda ne yazdığını tam
olarak hatırlamayan Tomlinson e-posta işaretini de “@” olarak seçen isim. Sadece
200 satırlık kodlardan oluşan ilk e-posta programı günümüzde kullanılan
programların atasıydı. Elektronik posta Türkiye’ye, Türkiye Elektronik Posta
Sistemi (TÜRKEP) ile 1993 yılında gelmiştir. Sistem, başlangıçta 5.000
kullanıcı kapasitesiyle hizmet vermeye başlamıştır.
E-posta, başlangıçta sadece düz yazı mesajlar göndermek amacıyla
geliştirilmişken, 1995'li yıllardan sonra geliştirilen tekniklerle, e-posta
içinde karmaşık yapıların (resim, ses, video, HTML dokümanları, çalışabilir
program vb.) kullanımı mümkün hale gelmiştir. Artık günümüzde hemen hemen her
türlü e-posta programı bu formatları desteklemektedir. Günümüzde gelişmiş, sade
ve kullanışlı mail servisleri rağbet görmektedir. Arayüz seçenekleri,
sesli-görüntülü sohbet, ek yazılıma ihtiyaç duymadan çeşitli belgeleri
görüntüleyebilme gibi özellikler mail servislerinde görülmektedir.
E-mail ilk olarak kullanılmaya başlandığında sadece bilimsel bilgilerin
paylaşıldığı bir iletişim biçimi idi, şimdi ise günlük yaşantımızın vazgeçilmez
bir parçası haline geldi. Elektronik posta internetin belki de en çok kullanılan
özelliğidir. Milyonlarca insan her gün e-mail alıp göndermektedir. E-mail, hayatın
her alanında çevrenizdekilerle haberleşmeniz için harika, ucuz ve hızlı bir
yoldur. Günümüzde insanlar ve kurumlar iş bulmada ve işe alımda e-mail yoluyla
haberleşmektedir, insanlar CV’ lerini e-mail yoluyla kurumlara ulaştırmaktadır.
Karmaşık e-mail yapısı bazı sorunlara yol açmaktadır. Eğer tanımadığınız kişi
ve şirketlerden mailler alıyorsanız mail atarken yeterince dikkatli değilsiniz
demektir. Örneğin; çoklu mail gönderirken mail gönderdiğiniz herkes
birbirlerinin mail adreslerini görür ya da aynı durum size ve daha birçok
kişiye gelmiş maili iletirken de oluşur. Gönderdiğiniz ya da ilettiğiniz mailin
içindeki birçok adres herkes tarafından görülür böylece mail adreslerine ulaşım
kolaylaşır.
Maillerinizin güvenliğini sağlamak adına çeşitli yollar var. Bunlardan
biri de Washington Üniversitesi'nde görevli bilim adamlarının geliştirdiği
kendini silebilen e-postalardır. Kritik bilgiler içeren mesajları e-posta
kutularında saklamak yerine silmeyi tercih edenler için geliştirilmiş bu yöntem
sayesinde artık gönderilmiş e-postalar belli bir süre sonra kendilerini
silebiliyor. Vanish adı verilen bu sistem sadece e-posta mesajlarında değil,
Facebook ve Google Docs gibi farklı servislerde de kullanılabiliyor.
Hepimiz yaşamışızdır; ödevlerimiz için araştırma yaparken ya da
herhangi bir durumda nette gezinirken 
ulaşmak istediğimiz bilgiye erişim için
üyelik isteyen siteler vardır. Burada en büyük sorun, çok az süre geçireceğimiz
siteye üye olmaktır çünkü bu tür siteler, üyeleri, tanıtım vs. için e-mail
bombardımanına tutmayı pek severler. Siz de bu dertten muzdaripseniz size bir
seçenek sunabilirim bu durumdan kurtulmak için: Kullan-at geçici e-posta servisleri.
Size, 15 dakika boyunca kullanabileceğiniz geçici e-posta adresi sağlar. Bu geçici
e-posta adresi ile posta alabilir, aldığınız e-posta mesajlarını okuyabilir ve
mesajları yanıtlayabilirsiniz.
Bazı mail servisleri güvenliğe daha çok önem vermektedir (cyber-rights,
stealth message, safe mail gibi). E-posta trafiğinin şifrelenmeden
gönderildiğini düşünürsek ve de gizlilik sizin için önemliyse bu mail
servislerini seçmenizde fayda var. Bu mail servisleri ücretsiz olarak, kişilere
az bir alan ile hizmet sunmaktadır ama sık kullanacak iseniz ücret karşılığında
kullanacağınız alanı genişletebilirsiniz. Bu mail servislerinde de birçok
özellik mevcut. Örneğin; mail gönderdiğinizde karşı taraf sizin ona mail
yolladığınıza dair, içinde maili okumak için bir link ve bir şifre olan bir
ileti alacaktır. Şifreyi siz belirleyebilirsiniz ya da şifre seçimini sisteme
bırakırsınız.
Peki maillerimizi nasıl gönderebiliyoruz? Bunun için e-posta programı
kullanılır. E-posta programı elektronik postaları görüntülemek, göndermek ve depolamak
amacıyla kullanılan programlardır. POP, IMAP, HTTP, Microsoft Exchange Server
destekleri ile günümüzde en yaygın kullanılan mail client yazılımları Outlook
ve Outlook Express’tir. Elektronik postaları görüntüleyebilmek için e-posta
programı ya bir e-posta sunucusundan (genellikle POP3 veya POP3S protokolü ile)
bilgisayara aktarmalı veya halihazırda bulunan e-posta kutusuna erişmeli ya da
e-postaları direkt olarak sunucu üzerinde düzenlemelidir (genellikle IMAP veya
IMAPS protokolü ile). Elektronik postaları gönderebilmek için çoğunlukla Simple
Mail Transfer Protocol (SMTP) protokolü kullanılır.
İnternet ve diğer ağlar üzerinde kullanılan pek çok e-posta sistemi
vardır. SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) protokolü diğer protokoller gibi
bir TCP/IP ailesi protokolüdür ve e-posta haberleşmesi bu protokol üzerinden
sağlanır. Farklı sistemler arasında e-posta gönderilmesini sağlamak için X.400
isminde bir mesajlaşma protokolü de yaygınca kullanılmaktadır.
Alman bilişim branşı birliği BITKOM tarafından yaptırılan bir
araştırmaya göre, Alman bilgisayar kullanıcıları elektronik postaya olumlu
bakıyor. Deutsche Welle' nin haberine göre, kullanıcıların yüzde 88'i e-postanın
yaşam kalitesini artırdığına inanıyor. Yüzde 89'u esnekliğe imkân tanıdığını, yüzde
84'ü ise bilgiye erişimi kolaylaştırdığını düşünüyor. Alman bilgisayar
kullanıcısının yüzde 66'sı üretkenliğinin e-postayla arttığına inanırken, yüzde
61'i bu iletişim aracı sayesinde zamandan tasarruf ettiğini belirtiyor.
Görülen o ki, e-mail hayatımızın her alanında yıllar boyu bizimle
birlikte var olacak. Bundan şikayetçi olacağınızı sanmıyorum.
Kaynaklar :
