Merhaba değerli BilisimDergi okurları,
Son aylarda özellikle takip ettiğim bir konu olan “kriptoloji” hakkında
önüme ne çıkarsa paylaşıyorum sizlerle. Bu ay ise cep telefonu uygulaması
olarak yaratılan tazecik bir yazılımdan bahsedeceğim. Keyifli okumalar!
Microsoft araştırmacıları,
kullanıcıların arkadaşlarıyla içinde bulundukları ağı değil, sadece kişisel
bilgilerini paylaşabileceği bir 3G mobil sosyal ağ yazılımı geliştirdi.
Yazılımın adı “Contrail”. (Dipnot:
Kelimenin anlamını merak ettim. Contrail’in iki anlamı varmış, “su buharı” ya
da “jet duman izi”. Bir cloud computing nimeti olduğundan iki anlam da cuk
oturmuş bence, ne dersiniz?)
“Flickr ve benzeri sitelerde bir
fotoğraf ya da bilgi paylaştığınızda, site sunucuları da bu bilgilere
erişebilirler. Yeni sistemimiz olan Contrail ile, merkezi birim, paylaşılan
hiçbir veriyi ya da yorumu göremiyor, gördüğü tek şey şifrelenmiş birtakım
‘şeyler’ ” diyerek özet bilgi veriyor, Microsoft araştırmacılarının ve
Contrail’i geliştiren takımın bir üyesi olan Iqbal Mohomed.
Bir Contrail kullanıcısı, ağındaki
bilgileri güncellediğinde –yeni bir fotoğraf yüklediğini varsayalım- bu resim
dosyası, bir ağ bulutunun içinde çalışan sunucuya gönderiliyor; bilindik bir
sosyal paylaşım ağının işleyişinde olduğu gibi. Fakat bu dosya ekstra olarak şifreli
ve hangi kullanıcılara açık olduğunu gösteren bir listeye sahip. Bu sayede,
listedeki kullanıcılar ağa giriş yaptıklarında, dosyayı yükleyip, şifresini
girip fotoğrafı görebiliyorlar.
Kullanıcılar eğer arkadaşlarından veri
almak istiyorlarsa onay vermek zorundalar. Biri, karşıdaki kullanıcının
güncellediği ya da eklediği belirli verilere ulaşmak istiyorsa karşı
kullanıcının cihazına bir “filtre” gönderiyor. Yani mesela; bir anne, oğlunun
“aile” kelimesiyle etiketlediği tüm fotoğrafları görebilmek için, telefonunda
bir filtre yaratıyor. Bu filtre şifreli oluyor ve ağ bulutu yoluyla oğlunun
cihazına gönderiliyor.
Karşı taraf şifreyi
girdiğinde, “aile” adıyla etiketlediği ya da etiketleyeceği tüm fotoğrafları
paylaşacağını garanti etmiş oluyor ve şifreli bir şekilde, annesinin telefonuna
gitmesi gerektiğini gösteren bir başlıkla, bulut yoluyla, anneye (ve benzer bir
filtreyi cihazına kuran herkese) gönderiyor. Contrail, Windows Azure sisteminde
çalışıyor.
Fotoğraf paylaşım
uygulamasının yanı sıra ekip, konum bilgisi paylaşım uygulaması için de bir
sistem yarattı. Kullanıcı, haritada istediği bir bölgeyi işaretliyor ve
arkadaşına filtre yolluyor, karşı taraf kabul ettiği takdirde, işaretli
bölgenin sınırları dahilinde nereye gittiği ve nerede bulunduğu kullanıcıya
bildirim olarak gönderiliyor. Fakat güzel olan şey, karşı tarafın paylaştıkları
bu verinin miktarını sınırlayabilmesi. Yani bir örnek vermek gerekirse: Eğer
patronunuz sizi takip etmek istediyse, bunu gittiğiniz her yerde süresiz şekilde
değil, sizin istediğiniz ve kısıtladığınız süre boyunca yapabiliyor; üç gün ya
da bir hafta gibi. Tamamen size kalmış.
Aslında Flickr’ın fotoğrafları
görüp görmemesi insanların çok da umurlarında olmayabilir ama konum
paylaşımında daha farklı bir boyutta düşünülmeli. Düşünün; ailelerin sorunlu
çocuklarının ya da psikolojik sorunları olan insanların, telefonları sayesinde
konumlarından haberdar olmak belki de birçok felaketin önüne geçebilir.
Son olarak, eğer hala
kafanızda oturmayan kareler varsa tüm bu yazdıklarımın görsel özeti için şu
videoyu izlemenizi tavsiye ederim: http://channel9.msdn.com/shows/TechFairSV/Mobile-to-Mobile-Networking-in-3G-Networks/
Görüşmek üzere!
Kaynaklar:
