Günümüzde teknoloji günden güne ilerlerken şirketler olağanüstü bir biçimde büyümekte ve bunun temelini oluşturan bilgisayarlı sistemlere herkes geçmekte ve her geçen gün bir firmada bilgisayar sayısı arttıkça IP ihtiyaçları artmakta, broadcast(Yayın Adresi) etki alanı büyümekte ve tüm networkteki bilgisayarlar yoğun bir broadcast trafiğinin ortasında sıkışıp kalmaktadır. Bu da ciddi şekilde networkümüzün performansını olumsuz yönde etkilemektedir. Bundan dolayı haberleşmenin daha sağlıklı yapılabilmesi, broadcast trafiğinin engellenmesi için ya da şirket içi gereksinimimizden dolayı networkümüzü alt ağlara böleriz, gerçekleştirdiğimiz bu işleme ALT AĞLARA BÖLME (SUBNETING) denir.
Network Adresi: Bir alt ağın ilk adresi olarak tanımlanabilir ve ağ maskesiyle beraber alt ağın tanımını temsil eder. Herhangi bir hosta atanmaz.
Yayın Adresi: Bir alt ağın son adresi olarak tanımlanır, herhangi bir hosta atanmaz. Alt ağdaki tüm hostlara atanamadığı için hesapladığımız adres sayısından 2 çıkarmamız gerekir.
Örneklendirmek gerekirse;
Başlangıç adresi 1.0.08 olarak temin edilen ağ adresi üzerinden 6 adet bilgisayar ağa dahil edilmek isteniyor. Her bir bilgisayara atanacak IP adreslerini bulunuz.
ÇÖZÜM : 1.0.0.8 - Ağ adresimiz
1.0.0.9
1.0.0.10
1.0.0.11
1.0.0.12 - Bilgisayarlarımıza atanabilecek IP adresleri
1.0.0.13
1.0.0.14
1.0.0.15 - Yayın adresi
Ağ Maskesi
Alt ağ oluşumu ağ üzerindeki beraber çalıştığı her bir ağ parçasının ölçüsünü belirlemeye imkan verir. Ağ üzerinde kaç segment olduğu bir kere belirlendiği zaman hangi ağda hangi aygıtın açık olduğunu belirlemek için alt ağ maskelerini kullanabilirler. Bir bilgisayar ancak aynı ağda bulunan bir bilgisayarla doğrudan iletişime geçebilir. Bilgisayarın kendi ağ tanımlayıcılarını bulmak için alt ağ maskesi kullanılır. Bu yüzden alt ağ maskesinin doğru şekilde girilmesi gerekir. Yanlış girilirse bilgisayarın diğer bilgisayarlarla iletişim engellenebilir. Bilgisayar ağ tanımlayıcısını bulmak için alt ağ maskesini ip adresini VE mantıksal işleminden geçirerek kullanılır. Mesela IP adresi: 195.134.67.200 olsun ve alt ağ maskesi de 255.255.255.0 olsun. Bilgisayarların bu bilgilere dayanarak bulduğu ağ tanımlayıcısını yani ağ adresini bulabiliriz. IP adresi ile alt ağ maskesini VE işlemine tabi tutalım.
195.134.67.200 =11000011.10000110.01000011.11001000
VE
255.255.255.0 = 11111111.11111111.11111111.00000000
SONUÇ: 195.134.67.0 =11000011.10000110.01000011.00000000
1.PC: 195.134.67.200 – 255.255.255.0
2.PC: 195.134.67.56 – 255.255.255.0
Şeklinde görülen 195.134.67.0 adresi bilgisayarın diğer bilgisayarlarla iletişime geçmesi için aynı ağda olmaları gerekir, hedef bilgisayarın ağ adresine bakarız.
195.134.67.200 VE 255.255.255.0 ile işleme koyduktan sonra çıkan sonuç 195.134.67.0 olacaktır. Bu bilgisayarın kendi ağ adresidir. Hedef bilgisayarın ağ adresi ise 195.134.67.56 ile 255.255.255.0 VE İŞLEMİ konularak 195.134.67.0 sonucunu görürüz. Aynı ağ adresleri çıktığı için bu bilgisayarların iletişime geçebileceğini söyleyebiliriz.
Unutmamamız lazım ki alt ağlara ayırma işlemi yapılırken;
- İhtiyacımız kadar kullanıcı sayısı
- İhtiyacımız kadar da alt ağ sayısı belirlenmelidir.
Bu önemli iki madde alt ağlara ayırma işleminde büyük önem taşır. Eğer ki biz ne yaptığımızı bilmiyorsak, o iş yarım kalacaktır. Öncelikle gerekenleri elde etmeli, bir düzen kurmalı ve alt ağlara ayırma işlemi yapılmadır. Bundan dolayı bu iki temel taş başlangıç için işimizi görerek yapacağımız işin temellerini oluşturacaktır.
IP Adres Sınıfları
Başlangıçta önemli bir not: IP adresi 4 oktet(kısım) den oluşur ve her bir oktet 8 bitliktir. Her bir oktetin değeri minimum 0, maksimum 255 olabilmektedir.
Şimdi sıra IP adreslerimizi tanımaya geldi;
A sınıfı:1-126 Öngörülen Ağ Maskesi:255.0.0.0
B sınıfı:128-191 Öngörülen Ağ Maskesi:255.255.0.0
C Sınıfı:192-223 Öngörülen Ağ Maskesi:255.255.255.0
D sınıfı:224-239
E sınıfı:240-254
İkilik :0 0 0 0 0 0 0 0 (IP adresindeki oktetlerden herhangi biri, toplam 8 bit)
Onluk:128 64 32 16 8 4 2 1 (yukarıdaki her bit’in onluk sistemdeki karşılığı yazıldı)
172.16.122.204 IP adresi için;
Oktet ayrımı;
1.Oktet:172 (Onluk)=10101100(İkilik)
2.Oktet:16 (Onluk)=00010000(İkilik)
3.Oktet:122 (Onluk)=01111010(İkilik)
4.Oktet:204 (Onluk)=11001100(İkilik)
Not: Bir IP adresi protokol sınıfından bağımsız olarak bir Subnetmask ile çalışıyor veya çalışabiliyorsa “Classless” aksi durumda “ClassFull” denir. Bilgisayarımızdan komut sistemini açıp “ipconfig /all” yazarsak bilgisayarın IP konfigürasyonunu görebiliriz.
Mevcut IP adreslerimizin bitmemesi için ve bunu önlemek için; bazı IP aralıkları iç networkte kullanılmak üzere ayrılmıştır ve herhangi bir şekilde dış networkte (internette) kullanılmaz. Bu IP aralıkları şunlardır;
10.0.0.0 – 10.255.255.255
172.16.0.0 – 172.16.255.255
192.168.0.0 – 192.168.255.255
İnternet ortamında bu IP adresleri kesinlikle kullanılamaz, iç network kullanıcıları internete çıkarken ISP tarafından sağlanan static veya dynamic bir IP adresine dönüşürler. İşte bu IP adresi de dünyada tek olacaktır.
EVET, BU MAKALEMİZDE ALT AĞLARA, AĞ MASKELERİNE GİRİŞ YAPTIK, ALT AĞLARIN OLDUKÇA GENİŞ BİR KONU OLMASINDAN BU SAYIDA SADECE ALT AĞLARA BAŞLANGIÇ SEVİYESİNİ ANLATTIM. İLERLEYEN ZAMANLARDA GÖRÜŞMEK ÜZERE...
Kaynaklar :