Selam yeni yıla girmiş bütün Bilişim Dergi okurları! Kimimiz için güzel, kimimiz için sıradan, kimimiz için vasat olan 2009 senesini yepyeni umutlara yelken açarak geride bıraktık.
Her biri "Ben muazzamım." dercesine düşen kar taneleri kışın kusursuzluğunu yansıtıyor adeta... Sıcak çikolatamı yudumlarken yazımı yazıyorum… Hava karanlık,etraf sessiz…
Daha fazla duygusal olmaya gerek yok sanırım çünkü konum pek de duygusal değil. :)
Bu ay sizler için torrent nedir, ne değildir anlatmak istedim. İnternet kullanıcılarının hepsi bilmese de bir kısmı bu paylaşım şeklini çok kullanıyor.
Nedir bu download, upload?
Belki bilmeyenler olabileceğini düşünerek öncelikle “download” dediğimiz terimi açıklamakta fayda görüyorum. Download’ı, “İnternet üzerinden bilgisayarına çekilen her bir veri transferine verilen isimdir” diye tanımlayabiliriz.
Bunun bir de tersi var tabii ki. Upload da sizin bilgisayarınızdan İnternet ortamına aktarılan her bir veriye verilen isimdir.
Normal bir dosya indirmesinde sizin bilgisayarınız tek bir sunucuya bağlanır ve veri transferini gerçekleştirir. Bu, sizin bilgisayarınızın ve sunucu bilgisayarın özellikleri, İnternet bağlantısı ile değişebilen hızlarda gerçekleşir.
Peki, torrent nedir?
Torrentte durum farklıdır. Diyelim ki bir sehpa alacaksınız; siz bu sehpayı direkt mobilyacıdan alırsanız bu normal download’dır; ama siz bunun bir bacağını bir arkadaşınızdan, diğerini tanımadığınız bir insandan, bir diğerini de başka bir yerden vs. alırsanız bu torrent ile download olur. Yani işin özü, siz normal download yaparken tek bir sunucudan veriyi çekiyorsunuz, buna karşılık torrent ile download yaparken pek çok bilgisayardan aynı anda veriyi çekiyorsunuz. Torrentte ek olarak bir de bilgisayarınıza veri aktarırken aynı anda upload da etmiş oluyorsunuz. İşte bu yüzden torrent sadece download anlamına gelmiyor.
Eee, torrenti de anladık, peki nasıl download aşamasına geçebilirim?
Dur bir dakika, her şeyin sırası var(!) :P
Torrent için çeşitli yazılımlar mevcut. Öyle armut piş, ağzıma düş değil yani…
Yazılımlardan birkaçını örnek göstermek gerekirse: BitComet, uTorrent, azerus, vs. Bunlara ek olarak çoğumuzun duymuş olduğu Flashget, Limewire programları da torrent desteği sağlıyor. Bu programlar çeşitli torrent linklerine sahip sitelerden indirilen 2-30 KB’lık .torrent uzantılı dosyaları açarak sizin bilgisayarınıza veri transferini sağlıyor.
Ek olarak sizler için araştırıp birkaç “yasal” torrent sitesi tanıtmak istedim.
· Legaltorrents.com: Favorilerimden bir tanesi. Arşivinde pek çok müzik, video, resim, oyun, kitap vs. bulunmakta ve her birinin paylaşımı da yasal.
· Publicdomaintorrents.com: Bu sitede de pek çok eski, lisansı kalkmış film bulunmakta. Müze gibi bir site… :) (Charlie Chaplin serisini şiddetle tavsiye ederim.)
· Slackware.com/torrents: Bu sitede de çeşitli Linux yazılımları bulabilirisiniz.
· Tasvideos.org: Bu da favorilerim arasında. :) Eski yazılarımı okuduysanız oyun tanıtımı yapmış olduğumu görmüşsünüzdür. E haliyle bir oyun sitesine de ihtiyacım var, değil mi? Bu sitede 
pek çok Playstation 1, Gameboy, NES, vs. oyunlarını bulabilirsiniz. Biraz nostalji isteyene bire bir. :)
Ben girdim torrent sitelerine ama anlamadığım kelimeler var, bunlar nedir?
Torrent sitelerinde çeşitli kelimeler vardır, sizin o torrent linkinden veriyi ne kadar sürede alacağınızı tahmin etmenize yarayan bilgiler vs. bulunmaktadır. Onları da incelemekte fayda görüyorum.
· · Seed: Seed kelimesinin Türkçe karşılığı (İngilizce-Türkçe) tohum demektir. Torrent sözlüğümüzde bunun anlamı “kaynak”tır. Seed ne kadar yüksekse o kadar hızlı download yaparsınız.
·
- Leech: Bunun anlamı da “sülük” demektir. :) Torrent sözlüğümüzde “sömürücü” olan bu kelime, veriyi kaç tane bilgisayarın çektiğini gösterir. E haliyle bunun az olması ya da seed/leech oranının yüksek olması veri indirim hızını artıracaktır.
- Peer: Seed ve Leech’in toplamı.
-
ReSeed: Torrent ile çekilmiş bir verinin tekrar seed edilmesi işlemine denir. Hash kontrolü gerektirir.
-
Hash: Yukarıda adı geçen bu kelimenin torrent sözlüğündeki anlamı “bütünlük kontrolü” dür. Her torrentin farklı bir hash bilgisi vardır. Bu sayede ReSeed yaparken farklı dosya gönderme gibi bir şansınız ortadan kalkıyor.
-
Trackler: Kimde hangi parçanın bulunduğunu gösteren torrent bilgisini üzerinde tutan sunucuya verilen addır.
- Ratio: Torrent ile downloadda veri çekerken aynı anda upload ettiğimizi de söylemiştim. İşte bu download/upload oranına da ratio diyoruz.
Hal böyle olunca bize de download düşüyor
E bu kadar yazdık, çizdik. Kendimce de torrenti tanımlamazsam olmaz diye düşündüm. Sonuç;torrent: İnterneti sömürürken paylaşmanın güzelliğini yaşamaktır.
Bol bol indirin, bol bol paylaşın sevgili Bilişim Dergi okurları. Gelecek ay görüşmek üzere. Mutlu yıllar…
